Ölüm izni, çalışanın bir yakınının vefatı halinde, cenaze işlemleri ve yas sürecini yerine getirebilmesi için tanınan mazeret izni türlerinden biridir. Çalışma hayatında hem işçiler hem de kamu görevlileri açısından ölüm izninin süresi ve kapsamı merak edilen konular arasında yer almaktadır.
Bu yazıda ölüm izninin kaç gün olduğu, kimler için geçerli olduğu, işçi ve memur bakımından farklılıkları ve uygulamada dikkat edilmesi gereken hususlar ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.
Ölüm İzni Nedir?
Ölüm izni; çalışanın anne, baba, eş, çocuk gibi yakınlarının vefatı halinde, çalışanın işinden geçici olarak ayrılmasına imkân tanıyan ücretli izin türüdür. Ölüm izni, çalışanın psikolojik ve sosyal durumunu gözeten bir haktır.
Bu izin süresi boyunca çalışanın ücretinde kesinti yapılamaz.
Ölüm İzni Kaç Gündür?
Ölüm izninin süresi, çalışanın işçi mi yoksa memur mu olduğuna göre değişiklik göstermektedir.
İşçiler İçin Ölüm İzni Kaç Gündür?
İş Kanunu’na göre işçilere tanınan ölüm izni süresi 3 gündür.
Hangi Yakınlar İçin Ölüm İzni Verilir?
İşçilere ölüm izni aşağıdaki kişilerin vefatı halinde verilir:
- Anne
- Baba
- Eş
- Çocuk
- Kardeş
Bu yakınların ölümü halinde işçi, 3 gün ücretli ölüm izni kullanabilir.
Memurlar İçin Ölüm İzni Kaç Gündür?
Kamu görevlileri için ölüm izni süresi daha uzundur. Memurlar;
- Eşinin,
- Çocuğunun,
- Kendisinin veya eşinin anne ya da babasının
vefatı halinde 7 gün ölüm izni kullanabilir.
Ölüm İzni Ücretli Midir?
Evet. Ölüm izni ücretli izin kapsamındadır. İşçi veya memur, ölüm izni kullandığı süre boyunca maaşından herhangi bir kesinti yapılamaz.
Ölüm izni, yıllık izin veya ücretsiz izinle karıştırılmamalıdır.
Ölüm İzni Yıllık İzinle Birlikte Kullanılabilir Mi?
Ölüm izni, yıllık izinden bağımsız bir izindir. İşveren, ölüm iznini yıllık izinden düşemez. Çalışanın talebi halinde ölüm izni sonrasında yıllık izin kullanılabilir ancak bu tamamen çalışanın isteğine bağlıdır.
Ölüm İzni Kullanmak İçin Belge Gerekir Mi?
Uygulamada işverenler, ölüm izni için ölüm belgesi veya nüfus kayıt örneği talep edebilir. Bu talep hukuka aykırı değildir. Ancak belge sunulamaması halinde ölüm izninin reddedilmesi, somut olaya göre hukuka aykırı sayılabilir.
Ölüm İzni Hafta Sonuna Denk Gelirse Ne Olur?
Ölüm izni süresi takvim günü olarak uygulanır. İzin süresinin hafta sonuna veya resmi tatil günlerine denk gelmesi halinde, bu günler izin süresinden sayılır.
Ancak iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile daha lehe düzenleme yapılmış olabilir.
Ölüm İzni Artırılabilir Mi?
Evet. İş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya işyeri uygulaması ile ölüm izni süresi kanunda belirtilen süreden daha fazla olarak düzenlenebilir. Bu tür düzenlemeler, işçi lehine olduğu için geçerlidir.
Ölüm İzni Verilmezse Ne Olur?
Ölüm izni verilmemesi veya kullandırılmaması halinde;
- İşçi, izin süresine ilişkin ücretini talep edebilir
- Şartları varsa haklı fesih gündeme gelebilir
- İşveren idari yaptırımlarla karşılaşabilir
Ölüm izni, işverenin takdirine bağlı bir izin değildir; yasal bir haktır.
Ölüm İzni ile Mazeret İzni Arasındaki Fark
Ölüm izni, mazeret izni türlerinden biridir ancak özel olarak düzenlenmiş bir izindir. Diğer mazeret izinleri (evlilik, doğum vb.) ile karıştırılmamalıdır.
Ölüm İzni Özel Sektörde Farklı Uygulanabilir Mi?
Özel sektörde de ölüm izni süresi yasal sınırların altına düşürülemez. Ancak işveren, insiyatif alarak daha uzun süreli izin tanıyabilir. Bu durum çoğu zaman işyeri politikası veya toplu iş sözleşmesi ile belirlenir.
Ölüm İzni Çalışanın Temel Haklarındandır
Ölüm izni, çalışanın zor bir dönemde sosyal ve insani ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için tanınmış önemli bir haktır. İşçiler için 3 gün, memurlar için 7 gün olarak belirlenen bu süreler, asgari sınırlardır ve çalışan lehine artırılabilir.
Bu nedenle ölüm izni konusunda hem işçi hem de işverenin yasal düzenlemeleri doğru bilmesi ve uygulaması büyük önem taşır.