Trafik kazalarında zarar gören kişilerin mağdur olmaması için hukuk sistemi çeşitli koruma mekanizmaları oluşturmuştur. Bu mekanizmalardan biri de Güvence Hesabıdır. Özellikle sigortasız araçların karıştığı kazalarda veya bazı özel durumlarda zarar görenlerin haklarını korumak amacıyla devreye giren bu sistem, uygulamada büyük önem taşır.
Peki Güvence Hesabı nedir? Hangi durumlarda ödeme yapar? Kimler başvurabilir? Bu yazıda Güvence Hesabı’nın hukuki dayanağı, kapsamı ve başvuru süreci ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.
Güvence Hesabı’nın Amacı
Zorunlu trafik sigortası, üçüncü kişilerin zararlarını karşılamak amacıyla yaptırılması gereken bir sigortadır. Ancak bazı durumlarda:
- Araç sigortasız olabilir,
- Sigorta şirketi iflas etmiş olabilir,
- Araç tespit edilemeyebilir,
Bu gibi durumlarda zarar gören kişinin korunması amacıyla Güvence Hesabı devreye girer.Güvence Hesabı’nın temel amacı, mağdurun zararsız kalmamasını sağlamaktır.
Güvence Hesabı Hangi Durumlarda Devreye Girer?
Güvence Hesabı aşağıdaki hallerde ödeme yapar:
1️⃣ Sigortasız Araç Kazaları
Zorunlu trafik sigortası olmayan aracın kazaya sebep olması halinde.
2️⃣ Sigorta Şirketinin İflası
Sigorta şirketinin mali acze düşmesi veya iflası halinde.
3️⃣ Kimliği Belirsiz Araç (Kaçan Araç)
Kazaya sebep olan aracın tespit edilememesi halinde.
4️⃣ Çalınan veya Gasp Edilen Araç
Belirli şartlar altında bu tür kazalarda da ödeme yapılabilir.
Güvence Hesabı Hangi Zararları Karşılar?
Güvence Hesabı genellikle bedensel zararları karşılar.
Bunlar:
- Ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı
- Sürekli sakatlık (maluliyet)
- Geçici iş göremezlik
- Tedavi giderleri
Ancak her zarar kalemi kapsam dahilinde değildir.
Maddi Araç Hasarını Karşılar mı?
Genel kural olarak Güvence Hesabı:
- Bedensel zararları karşılar.
Araç hasarı gibi bazı maddi zararlar her durumda karşılanmayabilir. Bu nedenle başvuru öncesinde somut olay değerlendirilmelidir.
Güvence Hesabı’na Kimler Başvurabilir?
Başvurabilecek kişiler:
- Trafik kazasında yaralanan kişi
- Ölen kişinin yakınları
- Hak sahipleri
Başvuru doğrudan zarar gören kişi tarafından yapılabilir.
Güvence Hesabı Başvurusu Nasıl Yapılır?
Başvuru için:
- Yazılı dilekçe
- Kaza tespit tutanağı
- Hastane raporları
- Maluliyet raporu
- Kimlik ve iletişim bilgileri
- Banka bilgileri
gereklidir.Başvuru genellikle yazılı olarak yapılır ve belgelerle desteklenmelidir.
Başvuru Süresi
Güvence Hesabı’na başvuru için genel zamanaşımı süresi:
- 2 yıl (zararın öğrenilmesinden itibaren)
- Her hâlde 10 yıl (kaza tarihinden itibaren)
Ceza davası varsa farklı süreler uygulanabilir.
Güvence Hesabı Ödeme Süreci
Başvuru yapıldıktan sonra:
- Belgeler incelenir.
- Eksiklik varsa tamamlanması istenir.
- Zarar hesaplaması yapılır.
- Poliçe limitleri dikkate alınarak ödeme yapılır.
Süreç teknik hesaplama gerektirir.
Güvence Hesabı Ödeme Yaptıktan Sonra Ne Olur?
Güvence Hesabı ödeme yaptıktan sonra:
👉 Sorumlu kişilere rücu eder.
Örneğin:
- Sigortasız araç işletenine
- Kazaya sebep olan sürücüye
ödediği tutarı geri isteyebilir.
Kusur Oranı Ödemeyi Etkiler mi?
Evet. Kusur oranı, tazminat miktarını doğrudan etkiler.
- Zarar gören tam kusurluysa ödeme yapılmaz.
- Kısmi kusurluysa ödeme kusur oranına göre azaltılır.
Bu nedenle kusur tespiti önemlidir.
Güvence Hesabı ile Sigorta Şirketi Arasındaki Fark
| Sigorta Şirketi | Güvence Hesabı |
| Poliçe sahibine bağlıdır | Devlet destekli fondur |
| Poliçe kapsamında ödeme yapar | Sigorta yoksa devreye girer |
| Prim karşılığı teminat sağlar | Mağdurun korunması amacı taşır |
Güvence Hesabı Davası Açılabilir mi?
Eğer Güvence Hesabı:
- Ödeme yapmazsa
- Eksik ödeme yaparsa
zarar gören kişi Asliye Hukuk Mahkemesi’nde dava açabilir.
Mahkeme bilirkişi incelemesi yaparak tazminat miktarını belirler.
Güvence Hesabı ve Manevi Tazminat
Güvence Hesabı genellikle:
- Maddi zararları karşılar.
Manevi tazminat talepleri çoğu zaman doğrudan sorumlulara yöneltilir.
Uygulamada Sık Karşılaşılan Hatalar
- Eksik belge sunmak
- Zamanaşımı süresini kaçırmak
- Yanlış zarar kalemi talep etmek
- Kusur oranını göz ardı etmek
Bu hatalar ödeme sürecini uzatabilir veya reddine neden olabilir.
Yargı Uygulamasında Güvence Hesabı
Mahkemeler, Güvence Hesabı’nı mağdur koruma mekanizması olarak değerlendirmekte ve özellikle bedensel zararlar bakımından geniş yorum yapabilmektedir.Ancak yine de poliçe limitleri ve mevzuat sınırları dikkate alınır.
Güvence Hesabı Limitleri
Güvence Hesabı ödemeleri, zorunlu trafik sigortası teminat limitleri ile sınırlıdır.Bu limitler her yıl güncellenmektedir.
Güvence Hesabı Mağduru Koruyan Bir Mekanizmadır
Güvence Hesabı, sigortasız araç kazalarında veya özel durumlarda mağdurun zararını karşılayan önemli bir güvence sistemidir. Ancak ödeme sonrası sorumlulara rücu edilir.
Bu nedenle başvuru sürecinin doğru yürütülmesi, belgelerin eksiksiz sunulması ve zamanaşımı sürelerinin kaçırılmaması büyük önem taşır.